Gertakariak

1917ko otsailetik 1917ko urrira artean, 1917ko Urriko Iraultza Sozialista ahalbideratu egin zutengauza asko gertatu ziren. Baita ere 1917ko Urriaren osteko aste eta hilabeteetan. Iraultza bat finean, nazio baten klase sozial aurrerakoien (eta erreakzioz, atzerakoien baita) energia guztien askapena da, eta hori dela eta, gertakizunak bata bestearen atzetik ematen dira.

Atal honen bidez, 1917an Errusiak izan zuen eboluzio historikoa azaldu nahi dugu, gertakizunak ordenatuz eta hauen zergatia azalduz. Honek irakurleari lagunduko diolakoan gaude.

 

Aurrekariak

Aurrekariak

XIX. mendea, Errusiak 70 milioi biztanle ditu, %90a nekazariak dira, oraindik orain hiri-behargin gutxi dago, burgesia hasiberri batek eta Romanov dinastiak, Alexander II. buru, esplotatzen…

Read more

Emakume Langileen Nazioarteko Eguneko manifestazioak

Emakume  Langileen  Nazioarteko  Eguneko  manifestazioak

Petrograden, otsailaren 23an (egun horretan  bai Errusian eta bai nazioartean Emakume Langileen Nazioarteko Eguna ospatzen zen, nazioartean martxoaren 8a zen, orduko errusiar egutegia 13 egun…

Read more

Petrogradeko Sobietaren birsorkuntza

Petrogradeko  Sobietaren  birsorkuntza

Otsailaren 27an birsortu zen Petrogradeko Sobieta hau, arean Errusiako hiriburuan botere-hutsunea zegoen artean (dirudienez, birsorkuntzaren proposamena otsailaren 25an entzun zen lehen aldiz, baina Oskar Anweiler…

Read more

Dumako Kideen Komitearen sorrera

Dumako  Kideen  Komitearen  sorrera

Izen osoa “Norbanakoekin eta Erakundeekin Harremanak Arautzeko eta Hiriburuan Ordena Berrezartzen Laguntzeko Dumako Kideen Behin-Behineko Komitea” izena zuen organo hau otsailaren 27an sortu zen; joera…

Read more

Behin-Behineko Gobernuaren eraketa

Behin-Behineko  Gobernuaren  eraketa

Otsaileko Iraultzaren egunetan, otsailaren 27an zehazki bi botere-gune sortu ziren: alde batetik Dumako Kideen Behin-Behineko Komitea eta beste alde batetik Petrogradeko Sobieta: lehena, batez ere…

Read more

Tsarraren dimisioa

Tsarraren  dimisioa

Romanov dinastiaren 300 urte pasatxo eta Errusiar monarkiaren historia bukatu zuen dimisioa martxoaren 2an izan zen. Egun gutxitan tsarrak bere aldeko babes guztia galdu zuen,…

Read more

Leninen “urrutiko gutunak”

Leninen  “urrutiko  gutunak”

Leninek idatzi zituen gutun hauetan, ahal izan zuen moduan (Zurichera iristen zitzaion informazioa tantakakoa zen), Errusian otsaileko iraultzan zehar eta hurrengo egunetan gertatu ziren jazokizunen…

Read more

Boltxebikeek Kxesinskaiaren jauregia okupatzen dute

Boltxebikeek  Kxesinskaiaren  jauregia  okupatzen  dute

Martxoaren 13an, boltxebikeek, Petrograden Matilda Kxesinskaia (polonieraz, Matylda Krzesińska) poloniar ballet-dantzari prima ballerina ospetsuaren eta Nikolai IIaren maitale ohiaren jauregia eurena egin zuten. Beraz, sinbolismo…

Read more

Apirileko Tesiak

Apirileko  Tesiak

“Apirileko Tesiak”, otsaileko iraultza burgesaren eta Behin-behineko Gobernuaren ezarketaren ondoren boltxebikeek jarraitu beharreko estrategiaren hamar puntutako Leninek idatzitako laburpen baten izena zen. Apirileko Tesiek boltxebikeen…

Read more

1917ko apirileko manifestazioak

1917ko  apirileko  manifestazioak

1917ko apirilak 20an, Pavel Miliukov Behin-behineko Gobernuko Kanpo Arazoetarako ministro burgesak (demokrata-konstituzionalisten alderdikoak), Behin-behineko Gobernuak, tsarrak Ingalaterrako eta Frantziako inperialistekin sinatutako itunak errespetatuko zituela, eta…

Read more

Koalizio-Gobernuaren eraketa

Koalizio-Gobernuaren  eraketa

Apirileko egunen ostean eta Miliukoven dimisioaren ostean, Behin-Behineko Gobernuaren barne eztabaida bat sortu zen, hau da, Sobietetako ordezkariak Gobernuarekin bat egitera gonbidatzea eztabaidatu zuten (ordura…

Read more

1917ko maiatzeko Kronstadteko adierazpena (altxamendua)

1917ko  maiatzeko  Kronstadteko  adierazpena  (altxamendua)

Kronstadteko itsas-armadaren hiri-baseko marinelek maiatzaren 16an hiriaren eta basearen kontrola Kronstadteko Sobietaren esku, eta ez Behin-Behineko Gobernuaren esku geratzen zela adierazi zuten. Hauxe izan zen…

Read more

1917ko maiatzeko Baserritarren Sobieten Biltzar Nagusia

1917ko  maiatzeko  Baserritarren  Sobieten  Biltzar  Nagusia

Maiatzean bildu zen kongresua, Errusia Osoko Nekazarien Sobietak bilduz, 1.115 ordezkarirekin (Errusia mailan biltzen zen lehen Sobieten Kongresua izan zen, Langileen eta Soldaduen Sobietena baino…

Read more

Alderdi Eseristaren hirugarren kongresua

Alderdi  Eseristaren  hirugarren  kongresua

Alderdi Eseristak maiatzaren 25ean hasi zuen bere III Kongresua, hain juxtu koalizio Gobernua eratu eta hilabetera. Koalizio Gobernuak Petrogradeko Sobietak (orduan eseristek eta mentxebikeek dominatutakoak)…

Read more

Petrogradeko Udal-dumetarako hauteskundeak

Petrogradeko  Udal-dumetarako  hauteskundeak

Maiatz bukaeran egin ziren hauteskundeak, hasiera batean Petrograden soilik (Moskun ekainean egin ziren). Hauteskunde hauetan, auzoka, zinegotziak aukeratzen ziren, ez ordea hiri osorako Udal-talde bat,…

Read more

Errusia Osoko Langileen Sobieten I Kongresua

Errusia  Osoko  Langileen  Sobieten  I  Kongresua

Petrograden, 1917ko ekainaren 3tik 24ra burutu zen. 882 ordezkari zeuden bozka-eskubidearekin, eta datuen arabera, tokiko 305 Sobiet, probintzi-mailako 53 Sobiet eta 34 Sobiet militar ordezkatzen…

Read more

“Bazegok alderdi hori!”

“Bazegok  alderdi  hori!”

Erantzun hau eman zion Leninek Tsereteliri Errusia Osoko Langile eta Soldaduen Sobieten Lehen Biltzar Nagusian, Tseretelik uztailaren 4ko hitzaldian “Errusian ez dago botere osoa bere…

Read more

Ukrainaren autonomia adierazpena

Ukrainaren  autonomia  adierazpena

Ukrainako Radaren Idazkaritzak (hau da, batzorde exekutiboak), ekainaren 11n, Radaren Lehen Adierazpen Unibertsala egin zuen, Ukrainaren autonomia aldarrikatuz, “Errusiarengandik banandu gabe, ukrainar herriak bere lurrean…

Read more

Kerenski ofentsiba

Kerenski  ofentsiba

Ekainean, Lehen Mundu Gudaren kontestuan, Behin-Behineko Gobernua alemaniar frontea puskatzen saiatu zen, ofentsiba baten ondorioz. Ofentsiba honen ideologo nagusia Kerenski Guda Ministroa izan zen, horregatik…

Read more

Ekaineko manifestazioa

Ekaineko  manifestazioa

Ekainean guda inperialistaren jarraipenaren aurka eta Botere Sobietarraren alde burututako manifestaldi iraultzaile bat izan zen. Hasieran, Alderdi Boltxebikeak, ekainaren 10erako manifestaldi armatu bat deitu nahi…

Read more

Durnovoren etxaldearen okupazioa

Durnovoren  etxaldearen  okupazioa

Pavel Durnovo tsarraren barne ministro ohi atzerakoi eta gorrotatuak Petrogradeko Viborg auzoan zuen etxaldea Otsailean Viborgeko zenbait langile erakundek (sindikatu anitz), anarkistek zuzendurik, okupatu egin…

Read more

Valtalaki (Finlandiako burujabetza adierazpena)

Valtalaki  (Finlandiako  burujabetza  adierazpena)

1917ko ekainaren 23an, Finlandiako parlamentuak (Sejm), 1905etik indarrean eta sufragio unibertsalez aukeratua zenak –Finlandiak Errusiar Inperio barnean oso autonomia zabala izan ohi zuen- Finlandiaren burujabetza…

Read more

Ukrainaren autonomia onartzea eta kadeteek Gobernutik dimititzea

Ukrainaren  autonomia  onartzea  eta  kadeteek  Gobernutik  dimititzea

Ukrainako egoera, ekainean Ukrainako Radak lehen unibertsalaren bidez modu aldebakarrean autonomia aldarrikatu zuenetik eta Behin-Behineko Gobernuak onartu ez zuenetik, indefinizio egoeran zegoen (honen posizioa, Asanblada…

Read more

Boltxebikeen kontrako jazarpena

Boltxebikeen  kontrako  jazarpena

Uztaileko krisiaren manifestazioak zirela eta, Gobernuak boltxebikeak egin zituen errudun. Uztailaren 5ean bertan, Polovtsevek gidatutako junker tropek,  Pravda eta Soldatskaia Pravda egunkariak eta Trud inprimategia…

Read more

Kerenski, lehen ministro izendatua

Kerenski,  lehen  ministro  izendatua

Uztailaren 8an, Georgi Lvov lehen ministroak dimisioa eman zuen, eta bere karguan Aleksandr Kerenski eseristak ordeztu zuen. Lvoven dimisiorako arrazoiak bi izan ziren: alde batetik…

Read more

Kornilov, armadaren buru izendatua

Kornilov,  armadaren  buru  izendatua

Uztailaren 19an, Kerenskik Aleksei Brusilov jenerala armadaren goi-kargu bezala (eta Kerenski Guda-ministro zenean izendatua izan zena, eta Kerenski Ofentsiban armadaburu izan zena) Lavr Kornilov jeneralaz…

Read more

Emakumeen bozka-eskubidea ofizialki onartua

Emakumeen  bozka-eskubidea  ofizialki  onartua

Uztailaren 20an, Behin-Behineko Gobernuak ofizialki Asanblada Konstituziogilerako hauteskundeak atzeratu egin zituen eta data berria azaroan ezarri zuen (ordura arte iailean zen). Hala ere, lehen aldiz,…

Read more

Alderdi Boltxebikearen VI Biltzar Nagusia

Alderdi  Boltxebikearen  VI  Biltzar  Nagusia

Uztailaren 26an hasi zen Alderdi Boltxebikearen VI Biltzar Nagusia, eta abuztuaren 3an bukatu zen. Biltzar Nagusia klandestinitate egoeran egin behar izan zen: Alderdia ilegalizatzeko ertzean…

Read more

Moskuko Estatu-konferentzia

Moskuko  Estatu-konferentzia

Abuztuaren 12an Moskun konbokatu zuen Kerenskiren Gobernuak, bere politikaren alde Estatuaren sektore ezberdinak azal zitezen. Hala ere, bertaratu ziren sektore gehienak antzinako erregimenaren aldekoak (militarrak,…

Read more