Oktubristak

III Dumako diputatu oktubristak. Erdian, bizarrarekin, Aleksandr Gutxkov.

Alderdi liberal-kontserbakorra, bere izen ofiziala “Urriaren 17ko Batasuna” zen, 1905ko urriaren 17an Nikolai II tsarrak sinatutako manifestuaren omenez (manifestu horretan Duma parlamentuaren berrezarketa onartzen zuen tsarrak). Oktubristak, euren izenetik igarri dezakegun bezala, Errusian sistema liberal bat tsarra edo monarkia uzkaili gabe, erreformez eta pixkanaka ezarri nahi zuten, adibidez, tokiko autogobernu organoen, zemstvo zirelakoen bidez (zemstvo hauek batez ere noblezia liberala biltzen zuten, ez ziren organo guztiz demokratikoak). Alderdi hau, beste alderdi liberala, kadeteena, baino eskuindarragoa edo kontserbakorragoa zen; kadeteekin zuten ezberdintasunak, adibidez, sistemarekin erreforma gehiago lortzeko ez konfrontatzea eta beraz sozialistekin ez aliatzea, sufragio unibertsal berdinkidea berehalakoan ez eskatzea (Dumarako hauteskundeak gizonezko sufragio ez-berdinkidearekin egin ziren) eta liberalismoa pixkanaka ezartzeko aukera posible ikustean (lehenik garapen modernizatzailea, gero askatasun zibilak) zetzaten. Finean, sistema politiko osoa aldatu baino, eboluzionatu zezan nahi zuten.

Oktubristak sekula ez ziren izan masa-alderdi bat, elite-alderdi bat baino (noblezia liberala, burges handiak eta intelektualak batzen zituzten). Lehen Duman izan zituzten emaitzak ez ziren oso onak izan, baina bigarren Dumarako hauteskundeetan (1907) eta hurrengoetan (Duma horietan bozka-balioaren desoreka handiagoa izan zen) Dumaren alderdi nagusi bilakatu ziren, are oktubrista bat, Mikhail Rodzianko, Dumako buru izan zelarik. Oktubristek, Sergei Witteren eta Piotr Stolipinen Gobernu erreformistak babestu zituzten (nahiz eta ez Witte ez Stolipin sekula ez ziren alderdiaren kide izan), are Wittek bere Gobernuarekin bat zitezen eskatu zien, oktubristek uko egin bazien ere. 1914an hasi zen guda inperialistarekin ados egon ziren. Paradoxikoki, guda horrekin bat, alderdiaren ekimenak izoztu egin ziren, hala ere, elite-alderdia izaki, beren militante batzuek euren eragin politikoa mantendu zuten. 1917ko egunetan, monarkia konstituzionalaren alde egin zuten, lehenbizi Nikolai II tsarrak Konstituzio bat onar zezan konbentzitzeko mugimenduen parte izan ziren, eta iraultzarekin bat, Nikolai II beste tsar batengatik ordezten saiatu ziren; ez bata ez bestea lortu gabe. Hori dela eta, 1917ko otsailaren ostean, alderdi bezala desagertu egin ziren, 1917ko martxo eta apiril arteko Gobernuan ministro batzuk alderdi honetako kide baziren arren. Guda Zibilean zurien alde egin zuten.

Oktubristen ideologia batez ere Dmitri Xipov filosofoaren idatzietan oinarritzen zen (Xipov izan zen zemstvoen ideologo nagusia eta hauek fundatzeko ideia eman zuena), hala ere, alderdiaren buru praktikoak Aleksandr Gutxkov (Otsaileko Iraultza ostean, martxo eta apiril artean Guda ministro) eta aipatutako Mikhail Rodzianko izan ziren.

(Oharra: Errusiar Iraultzari buruzko zenbait liburutan “oktubrista” izenez, edo antzeko eratorritako hitzez, boltxebikeak eta hauen aldekoak izendatzen dira, “Urriko Iraultzaren aldekoak” zirela esateko).